Độc đáo ngôi chùa nghìn năm tuổi

 Cách Thủ đô Hà Nội khoảng 60km, Chùa Cương Xá xã Tân Hưng, Tp. Hải Dương là một trong những công trình với kiến trúc độc đáo, là địa chỉ tâm linh quen thuộc của người dân Hải Dương, khách du lịch trong nước và nước  ngoài.

Chùa Cương Xá là một ngôi chùa cổ nằm trên gò đất cao,xưa có tên là Quỳnh Khâm tự, nghĩa là Gò Ngọc.Chùa có từ đời Tây Hán (thế kỷ thứ nhất đến thế kỷ thứ ba trước Tây lịch) khoảng trên 2000 năm. Theo văn bia ghi lại, Chùa được trùng tu lần thứ nhất vào đời vua Lê Vĩnh Tộ năm thứ 9 (1619 – 1628). Trải qua nhiều thế kỷ ngôi chùa đã bị hư hại nhiều.Vì vậy đến năm 1946, người dân trong vùng tổ chức trùng tu lại lần 2.

Tương truyền rằng, trước đây bên trái chùa Cương Xá có giếng nước trong mát được người dân lấy làm sinh hoạt. Tuy nhiên, không hiểu vì lí do gì mà khi ăn nguồn nước này con gái trong làng Cương Xá bỗng trở nên xinh đẹp nhưng hay đoản mệnh. Sau đó, chiếc giếng được lấp lại và nhà chùa cho đào một giếng mới bên phải, từ đó không còn hiện tượng trên.

Năm 1946, đất nước rơi vào cảnh chiến tranh và kéo dài đến năm 1975,  kể từ đó nhân dân ta bị lôi cuốn vào cuộc chiến bảo vệ Tổ quốc. Nhiều công trình kiến trúc về chùa bị bom đạn tàn phá trong đó Quỳnh Khâm tự (chùa Cương Xá) cũng không là ngoại lệ. Cũng từ năm 1946, Chùa Cương Xá cũng không có trụ trì.

Sau 49 năm không có người trụ tì, ngày 18/3/1996, Giáo hội Phật giáo tỉnh Hải Hưng (nay là Hải Dương) bổ nhiệm Thượng tọa Thích Thanh Cường về đảm nhiệm trụ trì Chùa cũng như làm phật sự giáo hóa chúng sinh. Trải qua bao biến cố, Thầy trụ trì đã cùng nhân dân và các phật tử gần xa  xây lại nhiều hạng mục của chùa, tuy nhiên vẫn không tránh khỏi tình trạng xuống cấp. Năm 2009 Thượng tọa xin phép các cấp chính quyền, được UBND tỉnh Hải Dương cấp phép trùng tu tôn tạo chùa trên nền chùa cũ. Trước thực trạng đó, năm 2009 sau khi được phép của các cơ quan có thẩm quyền, sự đồng lòng của nhân dân và phật tử, chùa Cương Xá được khởi công xây dựng lại, trong quá trình thi công với chiều dài 19 mét, chiều rộng 18,5 mét và tổng  diện tích mặt bằng là: 351,5 m2

Lúc đầu, trụ trì có ý định tu bổ, tôn tạo chùa mang đậm nét kiến trúc truyền thống nhưng có dấu ấn riêng. Tuy nhiên ý tưởng đó đã thay đổi khi Thượng tọa Thích Thanh Cường đến thăm quần thể di tích Angkor (Campuchia) và việc chọn đá làm chất liệu xây dựng chùa, khắc chữ Vạn, hoa sen đã được quyết định ngay sau đó.

Chùa Cương Xá gồm 5 gian chính, 3 gian hậu cung, bên phải có 5 gian nhà thờ Tổ, bên trái có 5 gian thờ Mẫu và Hậu Phật. Chùa được xây dựng hoàn toàn bằng gỗ và tường đá chạm trổ hoa sen và khắc chữ Vạn, cửa ô chữ Thọ. 3000 viên đá được dùng làm tường cho toàn bộ ngôi chùa được lấy từ Núi Nhồi của tỉnh Thanh Hóa, mỗi viên đá nặng 80kg, dài 40cm, ngang 30 cm, dày 35 cm. Trên mỗi viên đá đều khắc chữ Vạn, biểu tượng của sự may mắn, nơi phát sinh ra nguồn sống vô tận và sự vĩnh hằng. Đặc biệt hơn chữ Vạn được nhà chùa thuê thợ đục nhám mặt ngoài và xây từ hàng thứ 4 từ dưới lên với tổng diện tích các bức tường 420m2 đã tạo nên sự riêng biệt, độc đáo cho ngôi chùa này.

Chùa Cương Xá được Tổ chức kỷ lục Việt Nam công nhận là hệ thống chùa đầu tiên ở Việt Nam có tường đá khắc chữ Vạn. Tháng 4/2016, chùa Cương Xá khánh thành toà Tam bảo. Đây là công trình điểm nhấn của Chùa với móng và tường được xây bằng đá cùng 18 chiếc cột bằng gỗ lim với đường kính 54cm, cao trên 11 mét và nặng 1,7 tấn. Thượng tọa Thích Thanh Cường cho biết thêm: “Trên hệ thống ngôi Tam bảo gồm có tượng Tam thanh, thờ : Đức A Di Đà, đức Quan Âm Bồ Tát, đức Đại Thế Chí bồ tát. Hàng hai là thờ Quan thế Âm Bồ tát nghìn mắt, nghìn tay và hàng thứ ba là thờ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni bằng đá trắng tạc từ núi Ngũ Hành Sơn – Đà Nẵng nặng 6,6 tấn. Tầng thứ 4 là toà Cửu Long tạc bằng đồng và tầng thứ 5 là thờ 7 pho tượng Dược Sư để cầu nguyện cho Quốc thái dân an, mưa hòa gió thuận, nhân dân an bình.  Ngôi chùa còn có 6 pho tượng được làm bằng gỗ dâu hàng nghìn năm tuổi, mỗi một cây dâu để tạc nên một pho tượng có chu vi hơn hai mét mọc trong núi đá, được một phật tử trong Lâm Đồng cung tiến. Chùa giữ được nét văn hóa truyền thống của dân tộc hàng nghìn năm qua gồm có chùa, nhà thờ Mẫu, nhà thờ Tổ, tổng diện tích của chùa trên 7.000m2”. Trải qua 7 năm xây dựng đến năm 2016, ngôi chùa đã hoàn thành và công trình đã được đưa vào phục vụ tín ngưỡng tâm linh cho nhân dân cũng như quý khách thập phương nhằm trân trọng gìn giữ truyền thống văn hóa cha ông để lại.

Thượng tọa Thích Thanh Cường – Trụ trì chùa Cương Xá giới thiệu chữ Vạn với nhà báo Bùi Công Phiếu – Tổng biên tập

Tạp chí Tinh hoa Đất Việt

Theo lý giải của nhà chùa, chữ “Vạn” thể hiện cho quyền năng, biểu tượng sức mạnh, trí tuệ, hào quang cũng như sự từ bi, và chữ “Vạn” được làm biểu trưng cho Phật giáo.

Tại ngôi chùa Cương Xá, còn có cây đại cổ thụ hơn 500 tuổi với dáng thác đổ hình rồng tạo nên điểm nhấn khác biệt cho ngôi chùa. Theo lời kể của Thượng tọa Thích Thanh Cường – Trụ trì Chùa thì lúc đầu cây đại mọc ở chỗ khác nhưng đến giữa cửa Tam Bảo thì ngóc đầu lên và vươn về phía trước. Do vậy, Thượng tọa Thích Thanh Cường đã đặt pho Phật bà Quan Thế âm Bồ Tát ở đó để tán cây đại trùm lên che nắng, che mưa. Trong chùa còn lưu giữ được 7 pho tượng cổ quí mà không phải có nhiều chùa ở Việt Nam còn lưu giữ được.

Thượng tọa Thích Thanh Cường đã về trụ trì tại đây 25 năm, tính theo thời gian tu hành của một người tu sĩ như ông không phải là dài, nhưng với ông làm việc ở nơi nào Thượng tọa Thích Thanh Cường đều tâm huyết đóng góp hết mình với Đạo pháp.

Dù là một nhà tu hành, Thượng tọa Thích Thanh Cường luôn ưu tư trước tình cảnh khốn khổ của dân chúng. Ông đã đi qua nhiều vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, kể cả ngoại thành và các thành phố, chứng kiến rất nhiều cảnh nghèo khó của nhân dân. Ông đã kêu gọi sự đóng góp của các nhà hảo tâm, làm rất nhiều công việc từ thiện cho những trẻ em nghèo vượt khó, người già cô đơn, trẻ em mồ côi và đặc biệt những người bị bệnh tật phải nằm viện. Từ đầu năm 2020 đến nay, Thượng tọa Thích Thanh Cường đã có 35 chuyến thăm cho các đối tượng khó khăn với số tiền 285 triệu đồng. Đất nước bị đại dịch Covid 19, Thượng tọa chung tay chia sẻ khó khăn cùng chính phủ. Thầy đã có 25 cuộc thăm, tặng quà cho việc phòng chống dịch bệnh covid với số tiền 200 triệu đồng. Ngày 18 tháng 5 năm 2020, Thầy vinh dự được nhận bằng khen của Đài truyền hình kỹ thuật số VTC với tác phẩm “Lời ca đánh giặc Corona” trong cuộc thi sáng tác “Tác phẩm âm nhạc dân gian tuyên truyền, phòng chống dịch Covid-19. Thêm  nữa câu lạc bộ Thiện Nhân Tâm của chùa Cương Xá được thầy thành lập đến nay đã được 7 năm. 7 năm qua, cứ mỗi tuần vào sáng  chủ nhật, CLB duy trì phát cháo miễn phí cho bệnh nhân và người nhà của họ tại bệnh viên đa khoa tỉnh Hải Dương. Mỗi một nồi cháo ấy là cả tâm lòng và niềm vui chia sẻ của thầy và CLB gửi tới người khốn khó mang bệnh tật đau đớn trên da thịt. Thượng tọa Thích Thanh Cường cho biết ông làm việc này  thể hiện lòng đại từ, đại bi, cứu khổ, cứu nạn và rất phù hợp với chân lý của đạo Phật.

Từ khi hoàn thành công trình tu bổ, tôn tạo đến nay, hàng năm chùa Cương Xá đón hàng ngàn lượt du khách trong nước và nước ngoài cùng bà con kiều bào về dâng hương, lễ Phật. Với không gian xanh thoáng mát, cảnh vật thiên nhiên thoáng đãng, đến với Cương Xá, chúng ta như thấy mình được hòa vào cõi Phật, với sự bình an và niềm tin trong cuộc sống.

Minh Thúy – Lê Hùng (Theo Tạp chí Tinh hoa Đất Việt)

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *